نظام بینالملل در سالهای اخیر با شتابی بیسابقه در حال تجربه دگرگونیهای ساختاری است. رقابت قدرتهای بزرگ، تحول در الگوهای امنیتی، گسترش فناوریهای نوین، تغییرات ژئوپلیتیکی و اقتصادی، تضعیف برخی نهادها و قواعد بینالمللی و افزایش نقش بازیگران منطقهای، همگی از نشانههای گذار از نظم پیشین به نظمی جدید به شمار میروند. در این میان، جنگ میان جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، نقطه عطفی در تحولات منطقه غرب آسیا و نظام بینالملل محسوب میشود که آثار آن فراتر از ابعاد نظامی، حوزههای سیاست، امنیت، اقتصاد، حقوق، انرژی، فناوری و دیپلماسی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
درک صحیح این تحولات مستلزم نگاهی فراتر از تحلیلهای روزمره و رویدادمحور است. بازاندیشی در مفاهیمی همچون نظم جهانی، موازنه قدرت، بازدارندگی، امنیت منطقهای، حکمرانی جهانی، دیپلماسی، نقش قدرتهای نوظهور و آینده تعاملات بینالمللی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای جامعه علمی و سیاستگذاری کشور به شمار میآید. بر همین اساس، مرکز مطالعات عالی بینالمللی دانشگاه تهران با همکاری مجموعهای از دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی، اندیشکدهها و نهادهای علمی، نخستین همایش بینالمللی «ایران و نظم نوین جهانی: تحولات پس از جنگ با آمریکا و اسرائیل» را برگزار میکند. این همایش با هدف ایجاد بستری برای گفتوگوی علمی میان اندیشمندان، استادان، پژوهشگران، دانشجویان و صاحبنظران داخلی و خارجی طراحی شده است تا ابعاد مختلف نظم در حال ظهور و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در آن، از منظرهای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد.
این همایش با رویکردی میانرشتهای، آیندهنگر و مسئلهمحور، از پژوهشهایی استقبال میکند که با بهرهگیری از نظریههای نوین، روشهای علمی معتبر و تحلیلهای مبتنی بر شواهد، به تبیین روندهای جدید نظام بینالملل و پیامدهای آنها برای ایران، منطقه و جهان بپردازند. از مهمترین موضوعات مورد توجه همایش میتوان به تحول در نظم جهانی، آینده رقابت قدرتهای بزرگ، امنیت و ژئوپلیتیک غرب آسیا، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، اقتصاد سیاسی بینالملل، رژیمهای تحریم، حقوق بینالملل، حکمرانی جهانی، فناوریهای نوظهور، جنگهای شناختی و سایبری، امنیت انرژی، دیپلماسی چندجانبه، نقش سازمانهای بینالمللی و آینده همکاریهای منطقهای اشاره کرد. انتظار میرود نتایج این همایش، علاوه بر توسعه ادبیات علمی در حوزه روابط بینالملل، زمینهساز شکلگیری گفتوگوهای تخصصی، تقویت ارتباط میان دانشگاه و نهادهای سیاستگذار، ارائه راهکارهای کاربردی و ارتقای جایگاه پژوهشهای راهبردی ایران در عرصه بینالمللی باشد.
از تمامی استادان، پژوهشگران، دانشجویان، اندیشکدهها و مراکز علمی دعوت میشود با ارائه پژوهشهای نوآورانه و مشارکت فعال در این رویداد، در تبیین ابعاد نظم نوین جهانی و ترسیم افقهای آینده نظام بینالملل سهیم باشند. همایش «ایران و نظم نوین جهانی» میکوشد به مرجعی برای گفتوگوی علمی درباره یکی از مهمترین تحولات ژئوپلیتیکی و راهبردی عصر حاضر تبدیل شود.